Bij de verdeling van een nalatenschap ontstaan regelmatig overbedelingsschulden, al dan niet renteloos, die pas na overlijden van de langstlevende opeisbaar zijn. Soms zien partijen aanleiding om zo’n schuld onverplicht tussentijds af te lossen. Dan rijst de vraag of zo’n aflossing leidt tot een schenking voor de schenkbelasting. De Belastingdienst heeft de fiscale uitgangspunten overzichtelijk op een rij gezet.
In principe leidt de aflossing van een schuld niet tot een gift. Dat verandert echter, als iemand een schuld onverplicht en voortijdig aflost voor een hoger bedrag dan de contante waarde op het moment van aflossing.
Bepaling van de contante waarde
De contante waarde van een overbedelingsschuld wordt vastgesteld via de marktwaardemethode. Omdat er geen markt bestaat voor overbedelingsschulden, accepteert de Belastingdienst het gebruik van de marktrente uit artikel 38p van de Wet op de loonbelasting 1964. Deze rente is openbaar en wordt jaarlijks aangepast.
Voorbeeld berekening contante waarde
Een ouder (71 jaar) heeft een renteloze overbedelingsschuld van € 100.000.
- Marktrente: 3%
- Resterende levensverwachting ouder: 15 jaar
- Contante waarde: € 100.000 / (1,03)^15 = € 64.186
Aflossing boven dit bedrag wordt aangemerkt als schenking: de ouder betaalt meer aan het kind dan de contante waarde van de vordering.
Hoe wordt de schenking voor de schenkbelasting vastgesteld?
Als eenmaal is vastgesteld dat sprake is van een schenking, moet de hoogte daarvan voor toepassing van de Successiewet worden berekend. Bij schulden met minder dan 6% samengestelde rente heeft de ouder een (fictief) vruchtgebruik over de schuld. Bij vervroegde aflossing geeft de ouder dit vruchtgebruik prijs, waardoor sprake is van een schenking.
Uitwerking van het voorbeeld
De hoogte van die schenking volgt uit de vruchtgebruiktabellen van de Successiewet.
- Leeftijd ouder: 71 jaar
- Vruchtgebruik volgens de tabellen: 42%
- Vruchtgebruik op schuld van € 100.000: € 42.000
- Blote eigendom: € 58.000
Als de ouder de volledige schuld van € 100.000 aflost voor € 90.000, bedraagt de schenking voor de schenkbelasting: € 90.000 – € 58.000 = € 32.000.
Tip: Een behoorlijke gecompliceerde berekening dus in twee stappen om tot het bedrag van de eventuele schenking te komen. Uiteraard zijn we u graag van dienst als deze situatie bij u gaat spelen.
Bron: Accountantsportal
